گردش مجازی ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقهٔ مشهور به خاورمیانه است. ایران امروزه از قومیت‌های زیادی از جمله :مازندرانی، گیلک، لر، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، عرب و تالشی تشکیل شده‌است. در گردش مجازی آریا ماز زیبایی این مرز پر گهر را بنگرید.. مهمان‌نامه آریاماز افزون بر خوش آمد گویی از بینندگان ارجمند درخواست می‌کند به مهمان‌نامه این تارنما بیپیوندد و امضای خود را وارد نماید. از بازدید شما به تارنمای آریاماز بسیار سپاسگزاریم.. واژه‌نامه پارسی ناب چنانچه دوستدار به کارگیری واژه های ناب پارسی هستید از همین امروز کوشش نمایید تا بهتر پارسی سخن بگویید و فراموش نکنید که دیگر هم اندیشان خود را نیز آگاه نمایید تا به پاکسازی زبان زیبایمان که همانا فردوسی بزرگ آن را برایمان به یادگار نهاده است بپردازیم.. نامهای ناب ایرانی فهرست نامهای ناب دختر و پسر ایرانی برگفته از کتاب شاهنامه و دیگر اساتید باستانی. بیاییم با گزینش نام ایرانی برای فرزندمان هویت ایرانی خودمان را پایدار نگهداریم.!. تاریخچه پزشکی پزشکی دانش شناخت بیماری‌ها، تشخیص و درمان و جلوگیری از بروز آنهاست. آغاز تاریخچه پزشكی در ایران در واقع از دوره ای می باشد كه آریایی ها در زادگاه نخستین خود در نزدیکی خوارزم زندگی می كردند و اولین پزشك آریایی"تریتا" نامیده شده كه در واقع مانند اسكلپیوس برای یونانیان و آسكولاپیوس برای رومیان می باشد.. جشن‌های ایرانی فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ دارد. عوامل اصلی شکل گرفتن فرهنگ ایران را می توان در امپراتوری پارس‌ها (هخامنشیان)، دوران ساسانیان، سلطه اعراب، حملات مغول و دوران صفوی جستجو کرد.. دانشمندان ایرانی فهرست دانشمندان ایرانی. دانشمند یا دانش پيشه کسی است که در يکی از شاخه های دانش چيره دست است و از روش علمی برای انجام پژوهش بهره مي برد.. بازی و سرگرمی چندان بازی‌های سرگرمی از نبرد ناو، بیست و یک، شطرنج، تیک تاک تو، چکرز، ... در جهت امتحان هوش بازیکن.. ادیان و مذاهب دین، باور به موضوعات ایزدی، فراطبیعی، است که یه نیایش و پرستش می‌‌انجامد و بر ایمان مبتنی است. به خود آن پرستش یا نمودهای نهادینه یا فرهنگی آن پرستش یا آمیزه‌ای از این دو نیز دین می‌گویند. به زبانی دیگر دین آن چیزی است که انسان را به‌حقیقت پیوند ‌می‌زند..

تمدن كهنسال ایرانی وجود گاهشماری دقیقی را ایجاب می‌كرده است. دانشمندان ایران شناس بیگانه در این باره پژوهش‌های درخوری انجام داده‌اند. همچون دوزی، ون در واردن، ج. نیدم، ر. اتینگهاوزن، ویلی هارتنر و ... . به گفته‌ی هارتنر كه مستند به یادگارهای باستانی فراوان است، مردمانی پیرامون ۴۶ سده پ.گ.خ. (پیش از گاهشماری خورشیدی) (نزدیك به ۶۰۰۰ سال پیش) از شمال سرزمین كنونی ایران كوچیده بودند(!)، پس از استقرار در سرزمین مساعد برای زندگی همچون شوش در كنار مدار ۳۰ درجه عرض جغرافیایی، تخت جمشید، اور و... به كشاورزی روی آوردند. آنها با صورت‌های فلكی و رابطه‌ی طلوع و غروب آنها با كارهای كشاورزی، به سان كاشت و برداشت، آشنایی بسنده‌ای داشتند. گواه این سخن نقش‌های گوناگون است از نبرد شیر و گاو، صورت‌های فلكی شیر و گاو، گاو، كژدم، ماهی، بز كوهی، شیر، خورشید، ماه و ... بر سفالینه‌هایی كه از كند و كاوهای باستان شناسی تپه هفتوان (گوشه‌ی شمال باختری دریاچه‌ی ارومیه)، تپه سیلك در نزدیكی كاشان و تپه یحیی در كرمان بدست آمده است. تصویرهای نبرد شیر و گاو در پارسه (تخت جمشید) گواه دیگری بر این گفته است. اختر شناسان خودمان نیز پژوهش‌های دقیقی در گاهشماری داشته‌اند، همچون آقای حسن تقی‌زاده كه بیش از ۳۰ سال در این باره پژوهش كرده است.

پس از هخامنشیان دو گونه سالنما ساخته شده است.

نخستین گاهشماری مدون ایرانی در گل نوشته‎های تخت جمشید و سنگ‌نوشته سترگ بیستون یافت شده است. این سالنمایی شامل ۱۲ ماه با سیستم گاهشماری خورشیدی بود که بر پایه گل نوشته‌های روشن پارسه از بهار آغاز می‏شده و شامل سال‌های کبیسه نیز بود. سال‌های كبیسه ۱۳ ماهی بوده است، با تكرار ماه ویخن Viyaxna (ماه ۱۲ گاهشماری هخامنشی) و به ندرت ماه كارباشیا Karbashiya (ماه ۶ گاهشماری هخامنشی) كه بدبختانه نگارش پارسی باستان آن در دست نیست، بلكه بر پایه نگارش خوزی (ایلامی) آن بدست آمده است. والتر هینتس گونه‌ی پارسی آن را Xarpashya* پیشنهاد داده است. البته این كبیسه گیری و اینكه كدام ماه تكرار شود نظم ویژه‌ای داشته كه در سندها بخوبی دیده می‌شود. به نظر می‌رسد این گاهشماری را یا داریوش شاه بزرگ در سال ۵۲۱ پ.م. ویرایش كرده و یا پایه ریزی كرده باشد. چون بر پایه سندهای تخت جمشید این گاهشماری از نخستین سال داریوش بزرگ آغاز می‌شده است.

دومین سالنما، سالنما اوستایی بود که زیربنای سالنمایی کنونی ایرانیان است. اینكه این تقویم در چه سالی برای نخستین بار پایه ریزی شد بدرستی روشن نیست.

در ایران باستان، ماه به ۳۰ روز تقسیم می‏شد، و هر روز نام ویژه داشت. هر ماه نیز نامی ویژه داشت كه در میان نام روزها نیز دیده می‌شد. و بر پایه همین نام روزها می‌توانیم دریابیم كه ماه را به ۴ بخش هفت یا هشت روزه تقسیم می‌كرده‌اند.

اما پژوهش‌های تازه رضا مرادی غیاث آبادی دلایلی را عرضه می‌کند که گویا هفته در ایران باستان وجود داشته است. ولی باید با احتیاط به نوشته‌های وی نگریست. وی آغاز سال هخامنشی را بر پایه دلایلی كهنه كه سال هاست رد شده هنوز پاییز می‌داند كه پزوهش‌ها بر روی سندهای تخت جمشید آن را به كلی رد می‌كند. دلیل اینكه اگرچه گل نوشته‌های هخامنشی یكزبانه و به زبان ایلامی است و نمی‌توان برابر ماه‌های نامبرده شده در آن را با زبانی دیگر دریافت ولی به گونه‌ای معجزه آسا، شمار بسیار اندكی از آنها (کمابیش ۸۰ مورد) دارای نگاشته‌های كوتاه آرامی نیز هستند. برخی از این نگاشته‌ها نام ماه‌ها را به زبان آرامی یاد كرده‌اند. این یادداشت‌ها کوتاهشده از كل متن ایلامی است. از همین رو می‌توان در شمار بسیار اندکی (شاید كمتر از ۲۰ مورد) برابرهای آرامی ماه‌های ایلامی را یافت. همچنین ماه‌های ایلامی وابسته به دو زبان پارسی باستان و ایلامی نو هخامنشی هستند. (یعنی نام‌های پارسی و ایلامی ماه‌ها هر دو با خط ایلامی آمده‌اند. كه البته ماه‌های ایلامی بسیار اندك یاد شده‌اند.) از سویی سنگ‌نوشته بیستون برابر بابلی ۹ ماه پارسی را بدست می‌دهد. از آنجا كه زبان بابلی با آرامی كه هر دو از یك ریشه سامی هستند نزدیكی ویژه‌ای دارد و همچنین نسخه آرامی كتیبه بیستون نیز در دست است، و از دیگر سو اینكه آرایش ماه‌های بابلی به نیكی روشن شده است می‌توانیم برابر بابلی هر ماه پارسی و ایلامی را بیابیم. نیكوتر اینكه بر پایه گل نوشته‌های تخت جمشید چینش ماه‌های پارسی را از ۱ تا ۱۲ می‌دانیم ولی تنها نمی‌توانیم براحتی نشان دهیم ماه یكم كه كاملا مشخص است برابر با ماه فروردین کنونی است یا ماه مهر! افزون بر این معنای واژگانی یا لغوی نام‌ها نیز مشخص كننده هستند. كوتاه سخن اینكه: چینش دقیق ماه‌ها از یك تا ۱۲ پارسی در دست است. ولی از آنجا كه با زبانی دیگر وابسته نیست اینكه ماه یكم كدام ماه کنونی است جای پرسش است! ولی با برابرهای بابلی از كتیبه‌ی بیستون و آرامی از گل نوشته‌ها و معنای واژه‌ای این دشوار نیز برطرف می‌شود. برای نمونه ماه چهارم هخامنشی گرمپده Garmapada است كه به معنای ماه گرمافزا است. به سادگی با مهر تیر در پیوند است تا ماه دی! (اگر مهر را ماه یكم سال گمان كنیم ماه چهارم دی است كه با این نام ربطی ندارد!) ماه ثورواهر Thuravahara به معنای "بهار سور" Bahar-e-sur، یعنی بهار چموش و نیرومند. ثور همان سور كنونی است كه مثلا می‌گوییم فلان پرنده سور است، یعنی وحشی و پر تحرك است. معنای این ماه یعنی نیرومندترین ماه بهار كه همان اردیبهشت است و نه آبان! گیرنده‌تر اینكه ماه نهم ماه آثریادیه می‌باشد، یعنی ماه پرستش آتش یا آذر، كه به گونه‌ای كوتاه شده در نام آذر كنونی دیده می‌شود.

در سالنمایی اوستایی سال ۳۶۵ روز بوده و دوازده ماه ۳۰ روزه را تشکیل می‏داد. پنج روز بازمانده نیز «پنجه» (گاه «پنجه دزدیده») نامیده می‏شد.

در ایران باستان، زمان تاجگذاری پادشاهی، به عنوان آغاز سالنما به حساب می‏آمد، و سالها، پس از پادشاهان نامگذاری می‏شدند. برای مثال، می‏گفتند: "پنجمین ماه از هفتمین سال حکومت اردشیر". البته در سندهای تخت جمشید كه شامل ۳۰۰۰۰ لوحه گلی به زبان ایلامی و بیش از چند صد متن آرامی بر روی هاون‌ها و دست هاون‌هاست، نام شاه به هیچ وجه آورده نشده است. در سندهای آرامی كه بسیار به ندرت به ماه اشاره شده است.

اما در سندهای بابلی هخامنشی به نام شاه اشاره شده است: همچون گل نوشته‌های بابلی موراشو، اگیبی، و دیگر سندها كه از دوران كورش بزرگ به سپس نگاشته شده‌اند. هرچند در آنجا معمولا شاه عنوانی را نیز یدك می‌كشد.

با آغاز دوره اشکانیان در سال ۲۴۷ پیش از میلاد مسیح، مبدأ سالنمایی تغییر کرد. سندهای روشنی از این دوره در دست است. همچون سفالینه‌های پارتی نیسا و برخی از نوشته‌ها چون پوست نوشته اورامان. در نوشته‌های اشكانی تقویم بیشتر بر پایه تقویم اوستایی است. نام ماه‌ها برابر با ماه‌های كنونی بوده است. روزها همان نام‌های زردشتی و اوستایی را دارند. در سندها بیشتر به شماره‌ی سال و به ندرت به نام روز و ماه اشاره شده است. نام پادشاه نیز بسیار به ندرت دیده می‌شود.

با آغاز دودمان ساسانیان، از نو سالنما به آنچه در دوره هخامنشیان بکار برده می‏شد تغییر کرد. در دوره یزدگرد، آخرین پادشاه ساسانیان سال ۶۳۱، به عنوان آغاز تازه سالنمایی ایرانیان برگزیده شد. از آنجایی که هیچ پادشاهی پس از او به پادشاهی نرسید، آن سالنما با نام سالنمایی یزدگردی بکار می‌‌رفت.