تاریخچه پزشکی
پزشکی دانش شناخت بیماری‌ها، تشخیص و درمان و جلوگیری از بروز آنهاست. آغاز تاریخچه پزشكی در ایران در واقع از دوره ای می باشد كه آریایی ها در زادگاه نخستین خود در نزدیکی خوارزم زندگی می كردند و اولین پزشك آریایی"تریتا" نامیده شده كه در واقع مانند اسكلپیوس برای یونانیان و آسكولاپیوس برای رومیان می باشد..
نامهای ناب ایرانی
فهرست نامهای ناب دختر و پسر ایرانی برگفته از کتاب شاهنامه و دیگر اساتید باستانی. بیاییم با گزینش نام ایرانی برای فرزندمان هویت ایرانی خودمان را پایدار نگهداریم.!.
جشن‌های ایرانی
فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ دارد. عوامل اصلی شکل گرفتن فرهنگ ایران را می توان در امپراتوری پارس‌ها (هخامنشیان)، دوران ساسانیان، سلطه اعراب، حملات مغول و دوران صفوی جستجو کرد..
مهمان‌نامه
آریاماز افزون بر خوش آمد گویی از بینندگان ارجمند درخواست می‌کند به مهمان‌نامه این تارنما بیپیوندد و امضای خود را وارد نماید. از بازدید شما به تارنمای آریاماز بسیار سپاسگزاریم..
گردش مجازی
ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقهٔ مشهور به خاورمیانه است. ایران امروزه از قومیت‌های زیادی از جمله :مازندرانی، گیلک، لر، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، عرب و تالشی تشکیل شده‌است. در گردش مجازی آریا ماز زیبایی این مرز پر گهر را بنگرید..
ادیان و مذاهب
دین، باور به موضوعات ایزدی، فراطبیعی، است که یه نیایش و پرستش می‌‌انجامد و بر ایمان مبتنی است. به خود آن پرستش یا نمودهای نهادینه یا فرهنگی آن پرستش یا آمیزه‌ای از این دو نیز دین می‌گویند. به زبانی دیگر دین آن چیزی است که انسان را به‌حقیقت پیوند ‌می‌زند..
واژه‌نامه پارسی ناب
چنانچه دوستدار به کارگیری واژه های ناب پارسی هستید از همین امروز کوشش نمایید تا بهتر پارسی سخن بگویید و فراموش نکنید که دیگر هم اندیشان خود را نیز آگاه نمایید تا به پاکسازی زبان زیبایمان که همانا فردوسی بزرگ آن را برایمان به یادگار نهاده است بپردازیم..
بازی و سرگرمی
چندان بازی‌های سرگرمی از نبرد ناو، بیست و یک، شطرنج، تیک تاک تو، چکرز، ... در جهت امتحان هوش بازیکن..
دانشمندان ایرانی
فهرست دانشمندان ایرانی. دانشمند یا دانش پيشه کسی است که در يکی از شاخه های دانش چيره دست است و از روش علمی برای انجام پژوهش بهره مي برد..

پیشگفتار

تاریخ ایران

هنگامی که سخن از تاریخ ایران می‌رود باید به این نکته پروا داشت:

آیا منظور تاریخ اقوام و مردمانی است که از سرآغاز تاریخ تاکنون در مرزهای سیاسی ایران امروزی زیسته‌اند یا تاریخ اقوام و مردمانی است که خود را به روشی از روش‌ها ایرانی می‌خوانده‌اند و در جغرافیایی که دربرگیرندهٔ ایران امروز و سرزمین‌هایی که از دید تاریخی بخشی از ایران بزرگ (ایرانزمین) بوده ‌است زیسته‌اند؟

هنگام سخن از تاریخ ایران معمولاً گفتار دوم بدیده است. از این روست که در داستان تاریخ ایران از آمدن آریاییها (که نام ایران نیز از ایشان گرفته شده ‌است) به فلات ایران آغاز می‌کنند. ولی این همچنان به این معنی نیست که فلات ایران تا پیش از آمدن ایشان تهی از اهالی یا تمدن بوده است. پیش از آمدن آرییایان به فلات ایران تمدن‌های بسیار کهنی در این سرزمین شکفته و پژمرده بودند و شماری نیز هنوز شکوفا. برای نمونه تمدن شهر سوخته در سیستان، تمدن عیلام و تمدن جیرفت و تمدن ساکنان تپه سیلک (در کاشان)، تمدن اورارتو (در آذربایجان)، تپه گیان نهاوند و تمدن کاسی‌ها (در لرستان امروز) یاد می‌شود.

ایران و آریاییان

نظریه‌ای که امروز بیش از هر نظریهٔ دیگری در میان صاحب‌نظران پذیرا است اینست که قبایلی که خود را آریایی (آریایی در زبان ایشان به معنی شریف یا آزاده بود) می‌خوانندند در آعاز هزارهٔ دوم پیش از میلاد (در این تاریخ اختلاف بسیار است) به فلات ایران سرازیر شدند. از بررسی اساطیر و زبان ایشان برمی‌آید که ایشان خویشاوندی نزدیک با هندیان داشتند و گویا پیش از آمدن آنان به ایران و مهاجرت دستهٔ دیگر به هند با هم می‌زیستند. به هر حال آنچه روشن است اینست که هر دو دسته خود را آریایی می‌خواندند.

بخشبندی تاریخ ایران

نکتهٔ دیگر آنکه معمولاً تاریخ ایران را به دو دورهٔ کلی تاریخ ایران پیش از اسلام و تاریخ ایران پس از اسلام بخشش ‌می‌کنند.

دو داستان گوناگون از تاریخ ایران پیش از اسلام وجود دارد: یکی داستان سنتی که برپایه تواریخ سنتی است (دربرگیرندة شاهنامه‌) و از نخستین پادشاه کیومرث (که پادشاه جهان و نه تنها ایران است) آغاز می‌شود و بردرگیرندة سلسله‌های پادشاهی پیشدادیان، کیانیان، اشکانیان و ساسانیان است. این داستان سنتی به یک معنی داستانی اسطوره‌ای از تاریخ ایران است و بردرگیرندة آگاهی مردم‌شناسانه و اسطوره‌شناسانه است.

داستان دیگر داستان برپایه تواریخ خارجی (بردرگیرندة تواریخ یونانی، ارمنی، رومی) و مدارک و یافته‌های باستانشناسی (بردرگیرندة کتیبه‌ها و سکه‌ها) و رویهم رفته داستانی مدرن و علمی ‌است. در این داستان خاندان‌های پادشاهی در ایران پیش از اسلام از قرار زیرند: مادها، هخامنشیان، سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان.

سلسله‌های دوران پیش از اسلام
ماد (آغاز قرن هشتم ق. م.۵۵۰ ق. م.)
 هخامنشی (۵۵۹ ق. م.- ۳۳۰ ق. م.)
- کوروش بزرگ
سلوکیان (۳۳۰ ق. م.- ۱۲۹ ق. م.)
اشکانیان (۲۵۶ ق. م.- ۲۲۴ م.)
ساسانیان (۲۲۴ م.۶۵۲ م.)

سلسله‌های دوران پس از اسلام
طاهریان (۲۰۵ - ۲۵۹ ه. ق.)
صفاریان (۲۶۱ - ۲۸۷ ه. ق.)
سامانیان (۲۶۱ - ۳۸۹ ه. ق.)
زیاریان(۳۱۵ - ۴۶۲ ه. ق.)
- مردآویج زیاری
بوییان (۳۲۰ - ۴۴۰ ه. ق.)
غزنویان (۳۸۸ - ۵۵۵ ه. ق.)
سلجوقیان (۴۲۹ - ۵۱۱ ه. ق.)
خوارزمشاهیان (۴۷۰ - ۶۱۷ ه. ق.)
ایلخانان مغول (۶۵۴ - ۷۳۶ ه. ق.)
تیموریان (-۷۷۱ ۹۰۳ ه. ق)
صفویان - (۹۰۶ - ۱۱۳۵ ه. ق.)
- شاه اسماعیل صفوی
- شاه عباس کبیر
افشار (۱۱۴۸ - ۱۱۶۱ ه. ق.)
زند (-۱۱۶۳ ۱۲۰۹ ه. ق.)
قاجار (۱۲۰۹ - ۱۳۴۵ ه. ق.)
- امیر کبیر
رضا شاه پهلوی (آغاز۱۳۴۵ ه. ق. ۱۳۰۴ ه. ش.)
 محمدرضا شاه پهلوی (آغاز۱۳۴۵ ه. ق. ۱۳۰۴ ه. ش.)
شاید بسیاری باور ننمایند که از سال سی‌ام هجری که سال مرگ یزدگرد سوم واپسین پادشاه ساسانی است تا سال ۱۳۴۴ (ه.ق= ۱۳۰۴ ه.خ) که تاریخ برافتادن قاجاریان می‌باشد در درون کران طبیعی ایران بیش از یکصد و پنجاه خاندان به استقلال یا نیمه استقلال پادشاهی کرده‌اند و از میان ایشان تنها چهار خاندان سلجوقیان و مغولان و صفویان و نادر شاه را می‌توان گفت که بر سراسر ایران فرمانروا بودند. از دیگران طاهریان، سامانیـان، صفاریـان، غزنویـان، بویهـیــان، خوارزمشاهیان، قره قویـونـلویـان، آق قویونلویان، زندیان، قاجاریان اگر چه پادشاهان بزرگ و بنام بودند هیچ کدام سراسر ایران را زیر فرمان نداشتند. آن دیگران هم جز خاندان‌های کوچکی نبودند که هر کدام بر یک یا دو استان فرمانروا بودند.

نکته گرانمایه دیگر شناخت چگونگی مناطق درونی ایران در زمان ساختمان و گسترش تمدن‌های کهن است. یعنی فهم اینکه در زمان تمدن‌های و دولت‌های باستانی چون سومر، کلده، اور، بابل، آشور، ایلامیان، اورارتو و مانند آن، چگونگی این مناطق درونی فلات ایران، که بکنار از منطقه یکسره زیر حاکمیت این تمدن‌ها و دولت‌ها بوده است، به چه روشی روان داشته است؟
رویدادهای مهم در این روز
  • ۲۱ نوامبر يا ۱ آذر سال ۴۸۸ ميلادي، درست ۱۳۶۰ سال پيش از چاپ "مانيفست كمونيست" از سوي كارل ماركس، مزدك اندیشه‌های اقتصادي ــ اجتماعي خود را كه گونه‌اي سوسياليسم بود اعلام داشت و گسترش آن را آغاز كرد.
  • ۲۲ نوامبر يا ۱ آذر سال ۱۲۶۷ ميلادي يك زمين لرزه سختی شهر تاريخي نيشابور خراسان را ويران و هزاران تن را کشت و زخمی ساخت كرد.
  • يكم آذر ماه سال ۱۲۸۸ در پي فروكش كردن توفان سياسي پنج ماهه، "عضدالملك" بزرگ ايل ترک تبار قاجار به عنوان نايب السلطنه ايران در مجلس سوگند وفاداري به قانون اساسي ياد كرد.
  • غلامحسين درويش (درويش خان) از پدران موسيقي معاصر ايران يكم آذر ۱۳۰۵ خورشيدي در يك رويداد رانندگي در خيابان اميريه تهران آسیب دیده و چند ساعت بعد پس از واگذاری به بيمارستان درگذشت. وي هنگام وفات ۵۴ ساله بود.
    •