مهمان‌نامه آریاماز افزون بر خوش آمد گویی از بینندگان ارجمند درخواست می‌کند به مهمان‌نامه این تارنما بیپیوندد و امضای خود را وارد نماید. از بازدید شما به تارنمای آریاماز بسیار سپاسگزاریم.. گردش مجازی ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقهٔ مشهور به خاورمیانه است. ایران امروزه از قومیت‌های زیادی از جمله :مازندرانی، گیلک، لر، آذری، کرد، بلوچ، ترکمن، عرب و تالشی تشکیل شده‌است. در گردش مجازی آریا ماز زیبایی این مرز پر گهر را بنگرید.. ورزش زورخانه‌ای ورزش زورخانه‌ای یا ورزش باستانی نام مجموعه حرکات ورزشی با اسباب و بی اسباب و آداب و رسوم مربوط به آن‌هاست که در محدوده تاریخی و فرهنگی ایران از گذشته‌های دور رواج داشته‌است.. نامهای ناب ایرانی فهرست نامهای ناب دختر و پسر ایرانی برگفته از کتاب شاهنامه و دیگر اساتید باستانی. بیاییم با گزینش نام ایرانی برای فرزندمان هویت ایرانی خودمان را پایدار نگهداریم.!. دانشمندان ایرانی فهرست دانشمندان ایرانی. دانشمند یا دانش پيشه کسی است که در يکی از شاخه های دانش چيره دست است و از روش علمی برای انجام پژوهش بهره مي برد.. بازی و سرگرمی چندان بازی‌های سرگرمی از نبرد ناو، بیست و یک، شطرنج، تیک تاک تو، چکرز، ... در جهت امتحان هوش بازیکن.. واژه‌نامه پارسی ناب چنانچه دوستدار به کارگیری واژه های ناب پارسی هستید از همین امروز کوشش نمایید تا بهتر پارسی سخن بگویید و فراموش نکنید که دیگر هم اندیشان خود را نیز آگاه نمایید تا به پاکسازی زبان زیبایمان که همانا فردوسی بزرگ آن را برایمان به یادگار نهاده است بپردازیم.. جشن‌های ایرانی فرهنگ ایرانی ریشه در تاریخ دارد. عوامل اصلی شکل گرفتن فرهنگ ایران را می توان در امپراتوری پارس‌ها (هخامنشیان)، دوران ساسانیان، سلطه اعراب، حملات مغول و دوران صفوی جستجو کرد.. تاریخچه پزشکی پزشکی دانش شناخت بیماری‌ها، تشخیص و درمان و جلوگیری از بروز آنهاست. آغاز تاریخچه پزشكی در ایران در واقع از دوره ای می باشد كه آریایی ها در زادگاه نخستین خود در نزدیکی خوارزم زندگی می كردند و اولین پزشك آریایی"تریتا" نامیده شده كه در واقع مانند اسكلپیوس برای یونانیان و آسكولاپیوس برای رومیان می باشد.. ره‌آورد (سوغات) ره‌آورد یا سوغات به کالایی است که از یک شهر یا منطقه‌ای برای خود یا دوستان و آشنایانی که تا آن زمان به آن شهر نرفته‌اند؛ برای یادگاری می‌خرند. هر شهرِ و منطقه‌ای ره‌آورد ویژه خود را دارد و بردن ره‌آورد در بسیاری از فرهنگ‌ها معمول است و اثرگذار در فرهنگ گردشگری آن‌جا است.. ادیان و مذاهب دین، باور به موضوعات ایزدی، فراطبیعی، است که یه نیایش و پرستش می‌‌انجامد و بر ایمان مبتنی است. به خود آن پرستش یا نمودهای نهادینه یا فرهنگی آن پرستش یا آمیزه‌ای از این دو نیز دین می‌گویند. به زبانی دیگر دین آن چیزی است که انسان را به‌حقیقت پیوند ‌می‌زند..

ماد‌ها پایه‌های نخستین شاهنشاهی (728-550 پ.م.) آریایی‌تباران را در ایران بنیاد نهادند. در آغاز سده 6 پ. م. با شکست آشور و پیروزی شرق لیدیه پادشاهی ماد تبدیل به شاهنشاهی بزرگی در آسیا شد. امپراتوری ماد در زمان، هووخشتره به بزرگترین پادشاهی غرب آسیا حکومت می‌کرد و سراسر ایران را آن چنان که در نگاره سرزمین ماد هویدا است برای نخستین بار در تاریخ به زیر یک پرچم آورد. هوخشثره بنیانگذار نخستین قدرت ایرانی بود.

پایه گذاری دولت ماد به عنوان نخستین دولت بر پایه همبستگی اقوام گوناگون ساکن فلات ایران با مشترکات و پیوندهای فرهنگی را باید به سرنویس مهمترین رویداد در تاریخ ایران به شمارآورد.

سرزمین ماد

ماد نام سرزمینی بود که تیرهٔ ایرانی مادها در آن ساکن بودند. این سرزمین دربرگیرنده بخش غربی فلات ایران بود. سرزمین آذربایجان کنونی در شمال غربی فلات ایران را با نام ماد کوچک و ناحیه امروزی تهران (ری)، حوزه شمال غربی کویر مرکزی، همدان، کرمانشاه، لرستان‌، و کردستان را با نام ماد بزرگ می‌شناختند. پایتخت ماد در گذشته هگمتانه نام داشت که بعدها به اکباتان دیگر نام داد.

اقوام ماد

برابر برگرفتة کهن آشوری و یونانی و ایرانی رویهم رفته معلوم می‌شود که سه قوم از شش قوم تشکیل دهندهً همبستگی مادها یعنی بوسیان (کردوخی‌ها و میتانی‌ها) ، ستروخاتیان (ساگارتی‌ها، کرمانج‌ها) و بودیان (لرها) از آن کردها و لرها بوده و سه قوم مادی دیگر بر این پایه بوده‌اند ازآریزانتیان (قوم نجبای ماد) که در کرانة کاشان میزیسته‌اند و مغ‌ها که در ناحیهً بین رغهً آذربایجان (مراغه) و رغهً تهران (ری) ساکن بوده‌اند و سرانجام پارتاکانیان (یعنی مردمی که درکنار رود زندگی می‌کنند) همان مردم منطقهً اصفهان بوده‌اند.

برابر برگرفته یونانی، در سرزمین کمنداندازان ساگارتی (زاکروتی، ساگرتی) (همان استان کرمانشاهان کنونی) مادی‌های ساگارتی میزیسته‌اند که شکل بابلی - یونانی شدهً نام خود یعنی زاگروس (زاکروتی، ساگرتی) را به کوهستان غرب فلات ایران داده‌اند. نام همین طوایف است که در همبستگی طوایف پارس نیز موجود است و خط پیوند خونی طوایف ماد و پارس همچون از منشا همین طایفه ساگارتی‌ها (زاکروتی، ساگرتی) است، طوایف پارس پیش از حرکت به سوی جنوب دورانی طولانی را در مناطق ماد‌ها بوده و بعدها رو به جنوب رفته‌اند.

جنگ‌های آشور و ماد

گردآور لشکرکشی‌های آشور به سرزمین ماد در سده هشتم پ. م. نتوانست قدرت مادها را در هم بشکند و بیشتر حملات تاراجگرانه بودند. دولت ماننا همبستگی طوایف ماننایی منطقه و خود، از گذشته جزیی از سازمان‌های حكومتی لولوبیان - گوتیان بودند. دولت ماننا در سده هفتم پ.م. جزیی از دولت بزرگ ماد به شمار می‌رفت. واپسین لشکرکشی آشور به ماد در سال 702 پ. م. بود. خطر حمله از غرب بدست دولت زورمند آشور، نیاز تشکیل یک دولت متمرکز را برای مادها که نوین‌ترین مهاجران به زاگرس بوده‌اند بوجود آورده است. ماد‌ها پایه‌های نخستین شاهنشاهی آریایی‌تباران (728-550 پ.م.) را در ایران بنیاد نهادند.

پیدایش پادشاهی ماد

به گفته تاریخ‌نگاران یونانی، پس از حملات شدید و خونین آشوریان به مناطق مادنشین، در کرانة سال 708 پ.م.، رهبر یکی از قبایل مادی دیاکو بدست مجلس همبستگی، به عنوان رهبر قبایل مادی گزیده شده و بایای تشکیل یک دولت مرکزی به گماشت وی گذاشته می‌شود. این رهبر، دیاکو (دیوکس در یونانی) با همبسته کردن قبایل پراکنده مادی و برقراری قوانین گوناگون، به عنوان نخستین رهبر ماد شناخته می‌شود و اوست که پایتخت خود را در همدان امروز (هنگمتان، همریشه با هنگمن و انجمن، به معنای محل گرد آمدن) قرار می‌دهد.

یکی از کتیبه‌های آشوری از شخصی به نام دیاکو، بیست سال پیش از تاریخ انتخابش به عنوان شاه مادها، نام می‌برد. این شخص آغاز کننده چند شورش برعلیه دولت آشور است که برای خواباندن آنها، حضور شخص امپراتور آشور نیاز است. دیاکو و همه اعضای خانواده‌اش به تبعید محکوم می‌شوند و نام او در کتیبه‌ها دیگر نمی‌آید. بیست سال دیگر، دیاکو به عنوان شاه ماد گزیده می‌شود و با پایه‌گذاری دولت ماد، به عنوان یک دشمن متمرکز آشور، دوباره به پردة تاریخ بازمی‌گردد.

شاهان ماد

دیاکو

دیاکو در 728 پ.م. به شاهی رسید و شهر همدان (هگمتانه آنروزگار) را پایتخت خویش قرار داد. وی دستور ساخت هفت دیوار تودرتو و استوار را در همدان داد که درون این دیوارها باغ و بیشه و بوستان فراوانی پدید آوردند. این سازه شگفت‌انگیز پایتخت ایران آن روزگار بود. دیاکو 53 سال پادشاهی کرد.

فرورتیش

پس از او فرورتیش 22 سال (دوره حکومت: 675-653 پ.م.) پادشاهی کرد و قبائل ایرانی را به فرمان کشید. آنگاه وارد جنگ با دولت آشور شد ولی در برابر آشوری‌ها شکست یافت و کشته گردید. فرورتیش بر سرزمین ماد از کرانة ری تا اصفهان و آذربایجان و کرمانشاه و کردستان و همدان پادشاهی می‌کرده است.

بیشتر حکومت فرورتیش به نظم دادن به قبایل مادی و جنگیدن با دشمنان خارجی گذشت. مدارک آشوری و بابلی به خطراتی که مادها از شرق خود احساس می‌کردند اشاره نمی‌کند، هرچند قبایل شمال دولت ماد (سکاها و کیمری‌ها)، از اهمیت ویژه‌ای برای مادها و آشوری‌ها برخوردار بودند. در کرانة آغازین سده هفتم پ.م.، در زمان حکومت دیاکو و آغازین حکومت فرورتیش، قبایل کیمری‌ها که از دشت‌نشینان دشت‌های جنوبی دریای سیاه بودند، به ماد و آشور حمله کردند. شایستگی ایرانی بودن قبایل کیمری‌ها، شاید دلیل اصلی آنها برای تشکیل یک همبستگی با مادها برعلیه دولت آشور بود. حملات کیمری به آشور زیان‌هایی به آن دولت وارد کرد، هرچند در شکست دادن کامل آشور و پادشاه بزرگ آن، آشورحدون، نافرجام بود.

خشتریته

پس از فرورتیش رهبری مادها را خشتریته (دوره حکومت: 653-625 پ.م.) در دست گرفت. به دنبال حمله دوباره آشور به مادها خشتریته برای پایان دادن به حملات آشور با ماننا و سکاها پیمان دوستی بست و عملا با آشور وارد جنگ شد. داستان پادشاهی سکاها در ماد اشتباه است دولت ماد در این دوری قدرت خود را مستحکم کرد. خشتریته در سال 625 پ. م. در گذشت.

هووخشتره

پس از خشتریته، پسرش هووخشتره (کیاکسار) (دوره حکومت: ۶۲۵ تا ۵۸۵ پ.م.) به شاهی رسید. هووخشتره نخستین پادشاهی است که یک شاهنشاهی سراسری را در ایران ساخت و ایران را به عنوان یک قدرت مهم جهان آن زمان آشکار کرد.

ایشتوویگو

ایشتوویگو (دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد و جانشین هووخشتره بود. درباره حکومت او آگاهی چندانی در دست نیست و بیشتر داستان‌های یونانی و پارسی، به پایانی پادشاهی او و نابودی حکومت ماد به دست کورش بزرگ اشاره می‌کنند.

ایشتوویگو متهم به ترجیح دادن شکوه و راحتی دربار آشور به زندگی سخت و ارتشی مادی شده است و فروپاشی قدرت ماد را بیشتر به او نسبت می‌دهند. می‌توان پنداشت که بیشتر آثار بازمانده از دوران مادها، بویژه آثار بجای مانده در «تپه نوشی جان» ، به دوران پادشاهی ایشتوویگو بر می‌گردد. همچنین، راحتی‌هایی که در دوران هخامنشی به عنوان «تنپروری مادی» در پادشاهی ایشتوویگو خوانده شده را، شاید به جای دوران فروپاشی ماد، زمان واگذاری زندگی قبایل ایرانی از دید زندگی دشت‌نشینی به شهرنشینی بنامیم و آنرا آغاز واقعی تمدن ساکن قبایل ایرانی بدانیم.

جنگ‌های آشور و کشور ماد

از سال 673 پ.م. جنگ‌های مادها و آشور دوباره پا می‌گیرد از این زمان به پس در اسناد آشوری‌ها از کشور ماد نیرومند سخن می‌رود که نشان از به رسمیت شناخته شدن موجودیت دولت مادها از سوی آشوری‌ها است. در کرانة سال 650 پ. م. پادشاهی ماد دولت بزرگی در ردیف ماننا و اورارتو و عیلام بود. پس از کیمری‌ها، یکی دیگر از قبایل دشت‌نشین شمال قفقاز، سکاها، به منطقه شمال غرب ایران حمله کردند و در سر راه خود، دولت اورارتو در غرب دریاچه اورمیه و شرق آناتولی را نابود کردند.

آشوربانیپال پادشاه آشور

در زمانی که آشوربانیپال پادشاه نیرومند آشور بر سر قدرت بود جنگی میان مادها و آشوری‌ها رخ نداد ولی جنگ‌های آشور و عیلام تا نابودی دولت عیلام در سال 640 پ.م. دنباله یافت. آشور بانیپال در سال 633 پ.م. در گذشت. دولت ماد در این دوری قدرت خود را استوار و نیرومندتر کرد.

تشکیل شاهنشاهی سراسری مادها در ایران

هووخشتره، (کیاکسار مدارک یونانی)، بزرگترین پادشاه ماد است. توانایی‌های او در سازمان کردن ارتش و بستن پیمان‌ها با دولت‌های همسایه، او را به نیرومندترین شاه غرب آسیا در زمان خودش دیگر کرد. هووخشتره در ده سال نخست حکومتش پیروز شد که ماینه‌اش را با پادشاه سکاها، پروتوثیس، به همبستگی متقابل دیگر کند.

هووخشتره ارتشش را به دو بخش پیاده سپاه سازمند به نیزه و سوارنظام تیر انداز (گونه‌ای که از سکاها آموخته بود) بخشش کرد و برای نخستین بار از ارابه‌های جنگی سازمند به نیزه‌های برنده که صد سال دیگر در جنگ‌های کورش و داریوش نامدار شدند، بکار برد.

در این زمان، آشور بنیپال دوم، شاه نیرومند و بی رحم آشور، درگذشته بود. از سویی، یک حکومت کلدانی نوین در بابل در حال شکل گیری بود و شاه آن، نبوپولسر، در صدد گسترش مرزهای کشورش بود و پیروز شده بود بخش‌هایی از مملکت عیلام را نیز تصرف کند. هوخشثره، تصمیم به برقراری یک پیمان برعلیه آشور با نبوپولسر گرفت.

در زمان حکومت هووخشتره ماد قبایل آریازنتا و پارتاکانیان را در نواحی ری و اصفهان و دیگر قبایل ایرانی شرق را تا ناحیه گرگان به فرمان کشاند و دولت نیرومند ماد را تشکیل داد هوخشتره سپس به پارس حمله کرد و قبایل پارس را به فرمان در آورد.

حمله ماد و نابودی دولت آشور

هووخشتره شاه ماد در پشتیبانی از بابل به آشور اعلان جنگ داد. هوخشتره در سال 614 پ م از کوه‌های زاگروس گذشت و افزون بر گرفتن آبادی‌های آشوری سر راه، شهر آشور پایتخت دولت آشور را در محاصره گرفت. پس از برافتادن شهر آشور، پادشاه بابل در شهر آشور به دیدار هوخشتره آمد و در آنجا پیمان دوستی ایران و بابل بازنو شد. در سال 613 پ. م. شاه آشور در نینوا بود و این شهر نیز در سال 612 پ. م. گرفته شد. نیروهای ماد و بابل، پایتخت بزرگ آشور را با خاک یکسان کردند و برای همیشه به تاریخ این امپراتوری بزرگ پایان دادند.

شکست آشور و پیروزی شرق لیدیه

در آغاز سده 6 پ. م. با شکست آشور و پیروزی شرق لیدیه پادشاهی ماد تبدیل به شاهنشاهی بزرگی در آسیا شد. خاورمیانه میان دو پادشاهی نیرومند بخشش شد: یکی دولت بابل و دیگر دولت ماد.

افزایند پادشاهی ماد به شاهنشاهی آسیایی

در این زمان، هووخشتره به بزرگترین پادشاهی غرب آسیا حکومت می‌کرد. ماد، اورارتو، آشور و سوریه زیر حکومت او قرار داشتند. پادشاهی عیلام که نیم سده پیش به دست آشوربنیپال نابود شده بود، در دروازه‌های خاوری‌اش را به روی قبایل پارس باز کرده بود. پادشاه انشان، پایتخت خاوری عیلام، در این زمان یک پارسی بود و پارسیان دیگر رفته رفته با جامعه نوعیلامی آمیخته می‌شدند، هرچند هم انشان و هم دیگر پارس، خراجگذاران پادشاه ماد بودند.

دولت ماد در کار برپایی سازمانی گسترده و دقیق و متکی بر نهادهای نیرومند در زمینه‌های سیاسی– اقتصادی– نظامی توفیق یافت. دیاکونوف با اشاره به سنگ‌نبشته بیستون می‌گوید که سازمان دولتی و سازمان اجتماعی پارس زیر نفوذ شدید نظامات مادها بوده است.

هووخشتره در کشورش دست به اقدامات عمرانی زد و همزمان قلمرو خود را در خاور به رود جیهون رساند و به زودی پارس و کرمان را نیز پیوست کشورش کرد و سراسر ایران را آن چنان که در نگاره سرزمین ماد هویدا است برای نخستین بار در تاریخ به زیر یک پرچم آورد. مردمانی که امروزه از تبار مادها به شمار می‌آیند بر این پایه‌‌اند از مردم سرتاسر ایران. هوخشثره بنیانگذار نخستین قدرت ایرانی بود.

یکپارچگی اقوام گوناگون سراسر ایران

پایه گذاری دولت ماد به عنوان نخستین دولت بر پایه "یکپارچگی ملی" اقوام گوناگون ساکن فلات ایران با مشترکات و پیوندهای فرهنگی را باید به عنوان مهمترین رویداد در تاریخ ایران به شمارآورد.

نابودی پادشاهی ماد

با شکستی (550 پ.م.) که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو (دوره حکومت: ۵۸۵ تا ۵۵۰ پ. م) واپسین پادشاه ماد وارد ساخت شاهنشاهی ماد بهم خورد. شاهنشاهی بزرگ ماد دورانی درازی (728-550 پ.م.) برپایید و جای خود را به شاهنشاهی هخامنشی سپرد، که چیزی جز دنبالة دولت و تمدن ماد با همان اقوام نبود.

معماری مادی که پس از آشور تحت تاثیر معماری باشکوه اورارتو بود، با وارد کردن عوامل ایرانی، پایه گذار آثار درخشان دوران هخامنشی نظیر پارسه تخت جمشید و شوش شد. بسیاری دیگر از نشانه‌های تمدن‌های میانرودان (بین النهرین) نیز از طریق مادها به هخامنشیان واگذار شد، چنانکه تا سده‌ها آینده، نظم دربار ایران و کمابیش بیشتر جنبه‌های باشکوه و فرهنگی جامعه ایران، از سوی نویسندگان یونانی به مادها نسبت داده می‌شود. پادشاهی ایشتوویگو موقعیت ماد را از یک حکومت نیرومند برمبنای قدرت نظامی به مرکزی برای فرهنگ دیگرگون داد. آثار این نفوذ فرهنگی را در پروای بسیار شاهنشاهان هخامنشی به ماد، دلبستگی آنها به فرهنگ و آداب مادی، نفوذ دین مادی میان مردم ایران از راه قبیله مغ، و با پروا به سنگ‌نبشته بیستون موقعیت ماد به عنوان مرکز علم و اندیشه برای نیروهای گوناگون دولت هخامنشی می‌توان دید.

پیدایش و افزایند هخامنشیان

هخامنشیان نخست پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند با شکست مادها (550 پ.م.) و تشکیل شاهنشاهی هخامنشی و سپس پیروزی کامل لیدیه و بابل پادشاهی هخامنشیان تبدیل به بزرگترین شاهنشاهی شناخته شده جهان شد.