به معنی روان گرفته شده است و بطورخلاصه تعریف آن عبارتست از بررسی علمی رفتار و فرآیندهای ذهنی. روانشناسی علم مطالعه رفتار و فرايندهاي ذهني است(اتكينسون و هيلگارد،ترجمه براهني و همكاران،1380).
در این بررسی برخی روانشناسان تنها به آنچه از فرد سر می زند و به عبارتی به مشاهدات فردی مربوط می شود ،توجه دارند برخی روانشناسان رفتار و اعمال آدمی را بر مبنای عوامل درونی و ذهنی بررسی می کنند، برخی دیگرمعتقدند برای شناخت بهترآدمی باید به غرایز ونیازهای او توجه داشت و یا دوران کودکی و گذشته اش را منشاء مشکلات روانی او می دانند و بالاخره اینکه گروهی بر نیروهای انگیزشی و تلاش انسان در رسیدن به خود شکوفایی شخصی توجه دارند.
زیرشاخههای روانشناسی
روانشناسی یادگیری
روانشناسی عمومی
روانشناسی اجتماعی
روانشناسی جنسی
روانشناسی رشد
روانشناسی خواب
روانشناسی داخلی
روانشناسی بالینی
روانشناسی تجربی
روانشناسی تربیتی
روانشناسی صنعتی
روانشناسی فیزیولوژیک
روانشناسی کار
روانشناسی هنر
روانشناسی دین
روانشناسی خانواده
روانشناسی جنایی
روانشناسی موفقیت
روانشناسی تحلیلی (یونگ)
روانکاوی (فروید)
روانشناسی فردی (آدلر)
روانشناسی خلاقیت
روانشناسی کودکان استثنایی
روانشناسی بالینی : رشته ای که درآن به کاربرد اصول روانشناختی در امر تشخیص و درمان مشکلات هیجانی و رفتاری ازقبیل بیماریهای روانی( همچون اضطراب ، افسردگی) ، اعتیادات دارویی و تعارضات زناشویی می پردازد.
تبصره : درصورتیکه روانشناس بالینی بیماری را درحدی ببیند که تجویز دارو برای کنترل آن لازم باشد، مراجع را به روانپزشک ارجاع میدهد .روانپزشک ، پزشکی است که به بیماریهای روانی و مشکلات رفتاری آشنایی دارد و در زمینه تجویز داروهای مخصوص ، تخصص دارد.
روانشناسی تربیتی : این گرایش درزمینه رفع مشکلات یادگیری و روش صحیح آموزش و تدریس فعالیت میکند.
روانشناسی کودک : گرایشی که درآن بطور تخصصی به تشخیص و درمان ( روان درمانی ،رفتار درمانی) مشکلات روانی و رفتاری کودکان اهتمام می ورزد. در این خصوص میتوان از "بازی درمانی "به عنوان یکی از روشهای مفید و موثر در امر بهبود مشکلات روانی و رفتاری کودکان یاد کرد.
روانشناسی صنعتی : به روانشناسی صنعتی گاهی روانشناسی سازمانی گفته میشود. این گرایش معمولا در شرکتها و سازمانها کاربرد دارد و با مسایلی چون گزینش افراد مناسب برای مشاغل و تدوین برنامه های آموزشی شغلی سروکاردارد.
روانشناسی مهندسی : که گاه مهندسان عوامل انسانی نیز نامیده میشود در زمینه فراهم کردن شرایط مساعد بین انسانها و ماشینها فعالیت میکند تا اشتباهات آدمی را به حداقل برساند.
روانشناسی اجتماعی : این گرایش به مطالعه ارتباطات انسانی و تاثیر آن در نگرشها و رفتارهای او علاقمند است به عبارت دیگر این روانشناسان ، رفتار گروهها را بررسی میکنند.
روانشناسی یادگیری: هیلگاد روانشناس آمریکایی در یک تعریف جامع یادگیری را اینگونه تعریف میکند: " یادگیری یعنی؛ تغییر نسبتاً پایدار در رفتار که بر اثر تجربه در تواناییهای بالقوه فرد بوجود میآید."
نقش یادگیری در همه صحنههای زندگی نمایان است. یادگیری تنها آموختن مهارتی خاص یا مطالب درسی نیست؛ بلکه در رشد هیجانی، رشد شخصیتی، تعامل اجتماعی انسان دخالت دارد. انسان یاد میگیرد که از چه چیزی بترسد، چه چیزی را دوست بدارد و کجا چگونه رفتار کند. در واقع نوزاد از همان لحظه تولد درگیر فرآیند یادگیری میشود و این توانایی است که باعث پیشرفت و تفاوت روزانه او از انسانهای یک نسل قبل از خودشان میشود. روانشناسی جنسی: روانشناسی جنسی از شاخه های علم روانشناسی است که به بررسی رفتار جنسی و اختلالهای عملکرد جنسی انسان و دیگر جانوران میپردازد. روانشناسی جنسی به سبب شناسی اختلالهای جنسی از نظر عوامل ارثی، عوامل شرطی کننده اکتسابی و دیگر عوامل هورمونی می پردازد.
روانشناسی خواب: روانشناسی خواب، شاخه ای از علم روانشناسی است که به بررسی تغییرات بدن انسان در سطوح مختلف عمق خواب میپردازد. در این شاخه از روانشناسی اختلالات خواب، از جمله خوابگردی،فلج خواب،هراس شبانه، پرخوابی و کمخوابی مورد بررسی قرار میگیرد. در این رشته، محتوا و معنای احتمالی رویاها تجزیه مىشود. زیگموند فروید بنیانگذار رشتهٔ روانشناسی خواب بود.
روانشناسی صنعتی: روانشناسی صنعتی دانش بررسی رفتار انسان در محیط کار است. این دانش میکوشد تا با به اجرا گذاشتن نتایج و روشهای روانشناختی به کارگران و سازمانها کمک نماید. به این شاخه از روانشناسی گاه روانشناسی کار و روانشناسی شغلی هم گفته میشود.از جمله مباحث مطرح در این شاخه از روانشناسی میتوان به رفتار سازمانی، توسعه و بالندگی سازمان، مشاوره شغلی وحرفهای، روانشناسی مصرف کنندگان، روانشناسی تبلیغات و بازاریابی، روانشناسی منابع انسانی، روانشناسی استخدامی، روانشناسی بهرهوری اشاره کرد. این رشته را در امریکا تحت عنوان industrial and organizational psychology و در اروپا تحت عنوان work psychology میشناسند.
این رشته یکی از رشتههای کاربردی در دانشگاهها میباشد. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند کمک زیادی به صاحبان صنایع و سازمانها در جهت تعالی و رشد سازمانی واحد آنها بکنند.
روانشناسی تحلیلی: کارل گوستاو یونگ اصطلاح روانشناسی تحلیلی را برای متمایز ساختن نظریات و روش درمانگری خود از روانکاوی فروید و روانشناسی فردی آدلر به کار میبرد.
روانشناسی تحلیلی با ساختار و پویایی روان سروکار دارد. روان به خودآگاه و ناخودآگاه تقسیم میشود و ناخودآگاه در خدمت ترمیم نقش خودآگاه است. هرگاه نقش خودآگاه بیش از حد یکجانبه باشد، ضد ناخودآگاه آن به طور خود مختار پدیدار میشود تا تعادل آن را حفظ کند. ناخودآگاه این کار را در درون با رویاها و تصاویر قدرتمند انجام میدهد. بسیاری اوقات جزء ناخودآگاه میتواند برونی شود و آشکار گردد که در این صورت فرافکنی نام میگیرد. این کار میتواند شامل پاسخ عاطفی شدید نسبت به شخص دیگر یا موقعیتی خاص باشد.
یونگ بر آن است که هم خودآگاه و هم ناخودآگاه دربردارندهٔ یک عنصر شخصی و یک عنصر جمعی است.
خودآگاهی شخصی متشکل از احساس آگاهانه و بیواسطه محرکهای بیرونی و درونی و نیز اثر بهجامانده از محرکهای پیشین که قابل بازگشت به خودآگاه بلافصل انسان است.
خودآگاهی جمعی همان جهانبینی یا روح زمانه است که از باورها و سوگیریها و ایستارها و اصول هر جامعه یا گروه مشخص تشکیل میشود.
ناخودآگاه شخصی دربرگیرندهٔ عناصر زیر است: تجارب شخصی فراموششده یا سرکوبشده - آثار بهجامانده از محرکهای بیرونی و درونی و آمیزهای از اندیشهها که خواه به دلیل ضعف و ناروشنی بیش از حد یا به دلیل سرکوبشدن هرگز به خودآگاه نرسیدهاند.
ناخودآگاه جمعی از غرایز و اشکال موروثی ادراک یا اندریافت تشکیل میشود که هرگز فرد به انها آگاهی نداشته و در طول زندگی او به دست نیامدهاند، بلکه وجه مشخص گروه کامل از افراد - خانواده ،ملت و یا همهٔ نوع بشر - میباشد.
روانکاوی: روانکاوی مجموعهای از نظریات و روشهای روانشناسی است که بر پایه کارهای زیگموند فروید بنا شدهاست. این اصطلاح نخست در سال ۱۸۹۶ رایج شد.
روانکاوی در سه ساحت گوناگون قابل تعریف و بهم پیوستهاست:
۱- روشی است که به نیّت جستجو و کاوش روندهای ضمیر ناخودآگاه یا ضمیر باطن در چهار چوب تحلیل روانکاوی نزد روانکاو بکار برده میشود.
در چنین روشی، روانکاو آنطور که در طبّ رایج است عمل نمیکند که طبیب بیماری را نزد بیمار تشخیص دهد و دارو تجویز کند. در روانکاوی، تحلیلگر (فرد روانکاو) و روانکاوی شونده هر دو در چنین کاوشی حضور فعال دارند.
۲- روشی درمانی است که بر اساس اصل تداعی معانی آزاد و انتقال قلبی با روانکاو استوار میباشد
۳- روانکاوی نظریهای است که دادههای خود را از رواندرمانی به شیوه روانکاوی کسب میکند. این نظریه در زمینههای دیگر مثل تحلیل آثار هنری و نقد ادبی نیز کار برد دارد، که غالبا موضوع بحث و جدل است.
روانشناسی دین: یا همان روانشناسی مذهبی را اولین بار میتوان در نظریه آلبرت بندورا مشاهده کرد . وی از روانشناسانی است که تلاش نمود خارج از مباحث روزمره در روانشناسی به موارد اصولی روانشناسی نیز بپردازد.
روانشناسی تربیتی: اين رشته ازروان شناسي كه درواقع مهمترين وكاربردي ترين رشته هاي روان شناسي است، تلاش دارد اصول، قوانين و يافته هاي روان شناسي و شاخه هاي مختلف آن را در قلمرو تعليم و تربيت مورد استفاده قرار دهد. در روان شناسي تربيتي موضوعاتي از قبيل: روشهاي مختلف يادگيري و قوانين آن، فرايند تفكر و انديشيدن، يادآوري و به يادسپاري، حافظه و فراموشي، هوش و انگيزش، سنجش و اندازه گيري و كاربرد آزمون هاي رواني، نقش معلم و متعلم در انتقال يادگيري، شرايط و موقعيت يادگيري، انضباط و پيشرفت تحصيلي مورد توجه و مطالعه قرار مي گيرد
 ارسال به دوست
-
 صفحه مركزي
|
